Waarom een koeienweide geen paardenweide is

Paarden stellen andere eisen aan hun grasland dan koeien. 
Dat heeft consequenties voor het gebruikte grasmengsel, het onderhoud en de bemesting.

Door Olga Dansen, voerconsultant bij VoerVergelijk.nl. Verschenen in vakblad Veehouder en Veearts.

Een veehouder is continu bezig om een optimale weide voor zijn hoogproductieve koeien te garanderen. Daarbij moet er rekening worden gehouden met de regelmatige veranderingen in de wetgeving. Je zou toch denken dat zo’n kwalitatief goede weide ook uitermate geschikt zou moeten zijn voor paarden. Dit is echter niet het geval.

Het maagdarmkanaal van een paard is van nature ingesteld op het verteren van energiearme en structuurrijke voeding. Een koe daarentegen moet zo veel mogelijk melk of vlees produceren en heeft daarom gras nodig met een zeer hoge voedingswaarde. Daarom worden koeienweilanden regelmatig bemest en wordt er voornamelijk Engels raaigras gebruikt. Dit is een hoogproductieve grassoort die rijk is aan eiwit en suiker.

Er is dus niks mis met de kwaliteit van een koeienweiland, alleen is deze kwaliteit niet geschikt voor paarden. Als je een paard zou laten grazen op een koeienweiland met een hoge voedingswaarde, ligt overgewicht van het paard al snel op de loer. Daarnaast brengt een overmaat aan suikers bij paarden ook een verhoogd risico op gezondheidsproblemen met zich mee, zoals hoefbevangenheid, spierbevangenheid en insulineresistentie.

Grasmengsel

In de natuur is een paard 14 tot 16 uur per dag bezig met het zoeken naar en opeten van voedsel. Hierbij wordt vooral structuurrijk gras gegeten, maar ook verschillende kruiden en zaden. Daarnaast graast een paard het gras heel kort af. Het is daarom van belang dat het gras een zeer laag groeipunt heeft, om weer snel terug te kunnen groeien. Tot slot staat een paard bekend om zijn graaswijze ‘elk hapje een stapje’. Een paard beweegt dus veel in de weide en zeker samen met soortgenoten zullen ze zo nu en dan ook flink rennen. Een stevige grasbodem is dus gewenst om te voorkomen dat al het gras kapot wordt gelopen.

Een mix van verschillende grassoorten met een hoog vezelgehalte en verschillende kruiden sluit dus beter aan op het natuurlijke rantsoen van een paard in vergelijking tot een koeienweiland dat voornamelijk bestaat uit Engels raaigras. Voor paarden zijn grassoorten zoals timothee, grote vossenstaart, roodzwenkgras, kamgras, kropaar, veldbeemd- en honinggras beter geschikt. Gelukkig zijn er vandaag de dag kant-en-klaar graszaadmengsels voor paardenweides te verkrijgen. Deze mengsels zijn zodanig samengesteld dat met bovenstaande aandachtspunten rekening wordt gehouden.

Onderhoud paardenweide

Paarden hebben de neiging om niet te grazen waar ze mesten. Hierdoor ontstaan er ‘bossen’ met gras die niet meer worden gegeten. Wanneer er slechts een paar paarden lopen, zou je elke dag de mest van het weiland af kunnen halen. Hierdoor voorkom je het ontstaan van bossen gras. Wanneer dit praktisch niet haalbaar is, zou je met enige regelmaat de weide kunnen slepen, zodat de mest wordt verspreid over het weiland. Je dient dan ook tegelijkertijd de bossen af te maaien.

Soms ontstaan er ook kale plekken in het weiland. Hier is het gras vaak te kort afgegraasd, waardoor het gras niet tot nauwelijks terug kan groeien. Een bijkomend risico is dat een paard veel zand binnenkrijgt wanneer het toch op de kale plekken de laatste grassprietjes probeert op te eten. Het is daarom van belang dat je deze kale plekken weer inzaait met een passend graszaadmengsel. Ook is het van belang om het weiland regelmatig te bemesten, zodat het gras voldoende voedingsstoffen heeft om te kunnen groeien, maar ook om een gezonde grassamenstelling te hebben voor het paard.

Bemesting

Voordat je het weiland gaat bemesten, is het van belang om een bemestingsonderzoek uit te voeren, zodat je weet of er een tekort of overmaat is aan bepaalde stoffen. Zorg ervoor dat je het bemestingsonderzoek laat uitvoeren dat speciaal is ontwikkeld voor de analyse van een paardenweide. Uit het onderzoek zal blijken wat de beschikbaarheid is van hoofdelementen en sporenelementen (zoals stikstof, fosfaat, kalium, zwavel, magnesium en natrium) en de zuurgraad van de bodem. Het stikstofgehalte is met name van belang. Wanneer veel stikstof beschikbaar is voor het gras, stijgt het energie- en eiwitgehalte van het gras flink en wordt het daardoor minder geschikt voor paarden.

Op basis van het bemestingsonderzoek wordt een bemestingsplan opgesteld. Hierbij moet echter ook rekening worden houden met het feit of het weiland enkel wordt gebruikt om te beweiden of ook voor het winnen van hooi of kuilgras. Voor enkel begrazen hoeft er namelijk minder bemest te worden.

Voor een paardenweide is het mogelijk om zowel dierlijke mest (van koeien of varkens) als kunstmest te gebruiken. Alle meststoffen zorgen dat gras sneller gaat groeien. In ‘normale’ kunstmest zit stikstof die na het strooien in een paar dagen vrijkomt. Daardoor maakt het gras een enorme groeispurt. Tegenwoordig is er ook kunstmest te verkrijgen waarvan het stikstof in twee tot drie maanden vrijkomt. De meststoffen uit dierlijke mest komen echter verspreid over het weideseizoen vrij. Hierdoor heeft het weiland het gehele jaar profijt van de meststoffen. Het is wel van belang om niet te veel dierlijke mest te gebruiken. Te veel dierlijke mest zorgt namelijk voor een te hoog kaliumgehalte in de bodem. Te veel kalium vermindert de opneembaarheid van magnesium en andere belangrijke sporenelementen uit het gras.

De zuurgraad (pH) van de bodem vergt ook extra aandacht. De pH van de bodem in de meeste paardenweiden is namelijk te laag, waardoor belangrijke bodembacteriën kunnen sterven. De pH van een paardenweide zou tussen de 6,5 en 7,2 moeten zijn. Wanneer blijkt dat de grond te zuur is, kan door het strooien van kalk de pH-waarde worden verhoogd tot de gewenste waarde.

Kortom, een koeienweide is geen paardenweide en beide weides zijn specifiek gericht op de behoeftes van het betreffende dier.

Deel dit bericht via:
Facebook Twitter LinkedIn Email
Door: Redactie
Mis geen artikel. Ontvang de tweewekelijkse nieuwsbrief.
E-mail:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *