Erfveiligheid: van winst naar waarde

Erfveiligheid kan en moet beter. Dat was de boodschap van een symposium tijdens de LIV in Venray. Met name op het gebied van stalbranden is er een flinke verbeteringsslag te maken. Bulle Koster, uitvinder, veearts en initiatiefnemer van het symposium, wil van winst naar waarde.

Gepubliceerd in vakblad Veearts.

Een uitdaging voor de sector. Zo noemt Koster het voorkomen van calamiteiten op het erf. En als er dan een calamiteit optreedt, moet het beperken van de schade automatisch in werking treden. Als veearts heeft Koster stalbranden meegemaakt waarbij veel dieren het niet hebben gehaald. “Een van de uitkomsten kan de valwand zijn”, vertelt Koster. “In een stal kan de buitenwand voorzien worden van een paar van deze valwanden. Bij een brand vallen de wanddelen naar buiten en ontstaat er een opening waar rook door naar buiten kan en zuurstof de stal in komt. Op die manier geef je de brandweer meer tijd om te blussen en overleven meer dieren een stalbrand.” De oplossing van Koster bestaat al een tijdje, maar zowel de politiek als het Bouwbesluit willen nog niet aan de valwand. “Daarom grijp ik elke gelegenheid aan om te vertellen over de erfveiligheid en mijn valwanden.” Koster noemt de optie om een online platform voor erfveiligheid op te richten. “Met risico’s, oplossingen, goede en slechte ervaringen, opmerkingen, suggesties en bijvoorbeeld een lijst met ‘waar kan ik het vinden’.”

Op dat online platform zou veiligheidskundige Dick Arentsen niet misstaan. Hij vertelt in Venray over stal(ont)branden. “Het begrip veiligheid leidt niet tot begrip van veiligheid”, opent Arentsen. Hij weet dat er, als het gaat om stalbranden, vaak een helder probleem is. “Er is een gebrek aan bluswater op het platteland”, waarmee hij refereert aan het rapport dat het Instituut voor Fysieke veiligheid (IFV) gemaakt heeft. In dat onderzoek is te lezen dat het de veehouder en de brandweer frustreert dat er geen functionele brandput is, geen geschikt aansluiten, niet voldoende waterdruk en niet voldoende bluswater. Het IFV draagt de gemeente op meer zorg te dragen voor de bluswatervoorziening.

Volgens Arentsen maakt de schaalvergroting in de Nederlandse veehouderij het er niet veiliger op. Hij adviseert dan ook brandcompartimenten. “Die moeten kleiner zijn dan 2.500 vierkante meter. Kleinere compartimenten betekent risicospreiding en minder kans op een stal die helemaal afbrandt.” Een argument voor dat voorstel is het feit dat de meeste stalbranden worden veroorzaakt door werkzaamheden. “Als je de werkzaamheden in een compartiment zonder dieren uitvoert, maak je de kans op dierenleed nog eens kleiner”, vertelt Arentsen.

Geleerd van ellende

Dat een stalbrand allesverwoestend kan zijn, heeft de familie Van der Meijden Welvaarts uit Oirschot aan den lijve ondervonden. In april 2013 ging hun varkensbedrijf in vlammen op. Varkenshouder Kees van der Meijden is een van de sprekers op het symposium. “We hebben geleerd van wat er allemaal gebeurd is. In de periode na de brand hebben we met ons gezin veel gepraat en ons afgevraagd wat we zouden moeten doen. Stoppen of doorgaan. We hebben voor doorgaan gekozen.” Inmiddels staat er sinds 2016 op de plek van de oude stal een compleet nieuwe stal. “De stal bestaat uit brandveilige compartimenten en we hebben onder meer brandveilige vloerroosters. De elektra is zo ingericht dat wanneer er stroomuitval is, de natuurlijk ventilatie automatisch in werking treedt. De back-upventilatie is aangesloten op het netwerk buiten de stal. De hele stal is voorzien van een sproei-installatie, watergekoelde luchttoevoer en bronwatermanagement.” Van der Meijden blijft opsommen. “De mestpannen zijn voorzien van koeling, daarin wordt de mest gekoeld tot 15 graden. Dat is niet alleen veiliger, maar het beperkt ook de emissie. Bovendien wordt de mest direct afgevoerd en is een luchtwasser, de oorzaak van de brand, niet meer nodig.” In het ontwerp van de nieuwe stal is werkelijk met alles rekening gehouden. “De leidingen in de stal zijn bijvoorbeeld allemaal geïsoleerd, alle elektra is vrij van het plafond, die plafonds zijn brandvertragend en in de hele stal is geen wandcontactdoos te vinden”, gaat Van der Meijden verder. Het varkensbedrijf van Van der Meijden Welvaarts huisvest 1.000 zeugen, biggen worden elders grootgebracht. De zeugen zijn onderverdeeld in compartimenten van vijftig dieren. Het bedrijf heeft drie medewerkers. Van der Meijden heeft na de stalbrand van 2013 zijn pijlen in plaats van alleen op het varkensbedrijf ook gericht op andere zaken. Onder de naam VON-Netherlands worden op het bedrijf trainingen gegeven. “Onder meer aan accountmanagers. Maar we geven ook BHV-cursussen en trainingen op het gebied van economie. Die training is tweedaags en geeft kennis over de economische waarde van het varkensbedrijf.” Van der Meijden heeft zijn voordeel gehaald uit de brand, hoe ellendig het ook was.

Waardecreatie

Zijn verhaal past in een van de pijlers van het symposium: Waardecreatie voor boer, consument en omgeving. “We gaan van winstdenken naar waardedenken”, vertelt Bulle Koster in zijn presentatie. “Je kunt proberen in je leven en met je onderneming zo veel mogelijk winst te maken, maar je kunt ook vanuit overtuiging proberen je leven meer waarde te geven en je onderneming niet geldgestuurd, maar waardegestuurd te leiden. Als je alleen in winst denkt ben je goed voor aandeelhouders en eigenaren, als je in waarde denkt en ook je werknemers een fijne baan geeft in een fijne omgeven met correcte beloning, zul je op korte termijn minder winst maken, maar op de lange termijn juist meer. Bovendien houd je bij winst-gestuurd ondernemen te weinig rekening met boer, beest en buren. Het veilig maken van je erf voegt waarde toe aan je bedrijf, aan je imago en aan de leef- en werkomstandigheden van jezelf en je dieren.”

Deel dit bericht via:
Facebook Twitter LinkedIn Email
Door: Jasper Lentz
Mis geen artikel. Ontvang de tweewekelijkse nieuwsbrief.
E-mail:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *