Diagnose stellen op afstand; het virtuele bedrijfsbezoek

Hightech apparatuur en camera’s in de stal bewaken de diergezondheid, de boer zoomt op aanwijzen van zijn dierenarts nog even extra in op bepaalde dieren, en op afstand wordt de diagnose gesteld. Het virtuele bedrijfsbezoek heeft verschillende voordelen: minder fysieke bezoekers in de stal en dus minder risico op insleep van kiemen, arbeidsefficiëntie, en het sneller kunnen stellen van een diagnose. Maar hoe realistisch is zo’n virtueel bedrijfsbezoek?

In de redactiecommissie van het vakblad Veehouder en Veearts komt de vraag aan de orde: kunnen slimme camera’s en technieken de dierenarts helpen met het stellen van een diagnose, zodat hij niet zelf de stal in hoeft? Minder vaak fysiek de stal in past in het streven naar het verhogen van de biosecurity. En de dieren kunnen realtime worden ‘onderzocht’ op het moment dat de symptomen zich voordoen. Op afstand weliswaar, maar hogeresolutiecamera’s en hightech monitoring kunnen de dierenarts van de benodigde informatie voorzien. Is dit realistisch? Volgens woordvoerder Peter Loenen van fokkerijorganisatie Norsvin Topigs gaan de technologische ontwikkelingen in de varkenshouderij bijzonder snel, maar zijn dergelijke technieken vooralsnog gericht op het monitoren van de technische kengetallen zoals het schatten van gewichten en bodyscores. “Er hebben zich bij ons nog geen dierenartsen gemeld die samen met ons technieken willen ontwikkelen voor het stellen van diagnoses op basis van een virtueel bedrijfsbezoek”, zegt Loenen. In Nederland zou deze veterinaire wens niet leven.

Belgen zijn al stap verder

We moeten uitwijken naar België, waar de ontwikkelingen op het gebied van digitale diergezondheidsmonitoring al een stap verder zijn. “Nu komt de dierenarts vaak op het bedrijf als het niet echt nodig is, en niet op momenten als er wel iets aan de hand is”, vertelt Dries Berckmans. Bovendien laten varkens en kippen niet altijd symptomen zien op het moment dat de dierenarts in de stal staat. Berckmans is als wetenschapper verbonden aan de Katholieke Universiteit Leuven. Na zijn doctoraat aan de afdeling Productietechnieken, Machinebouw en Automatisering startte hij samen met collega Wilm Decré een spin-off voor slimme monitoringsystemen op basis van geluid. “Binnen de KU Leuven is veel onderzoek gedaan naar het hoestgedrag van varkens en wij ontwikkelen nu software om dat hoestgedrag te analyseren en te vertalen naar mate van ziek zijn”, vertelt Berckmans. Inmiddels heeft hij de samenwerking gezocht met het Nederlandse bedrijf Fancom om de zogenaamde hoestmonitor verder uit te ontwikkelen en in de markt te zetten. Maar af is de hoestmonitor op dit moment nog niet. Zo is nog niet exact vastgesteld hoe alarmerend de verschillende hoestjes en kuchjes zijn. Pas als deze relatie is gelegd, kan de hoestmonitor worden voorzien van een automatisch waarschuwingssignaal richting boer en dierenarts. De hoest­monitor hangt momenteel op 21 varkensbedrijven verspreid over Europa. Samen met de lokale dierenartsen worden de uitkomsten gevalideerd. De hoestmonitor moet onderdeel worden van een serie hightech monitoringsapparaten om de volledige diergezondheid en het welzijn permanent te kunnen controleren. Volgens Berckmans kan dergelijke apparatuur niet de dierenarts vervangen, maar wel een belangrijke bijdrage leveren aan het sneller stellen van een diagnose.

Hogeresolutie camera

Bezoekers van VIC Sterksel, het varkensonderzoekscentrum van Wageningen UR, konden al kennismaken met het virtuele bedrijfsbezoek. Met een speciaal type smartphone kon eenvoudig een kijkje worden genomen in de stal, zonder reistijd en hygiëneprocedures. Een medewerker van VIC Sterksel bevond zich dan met een camera in de stal die realtime beelden verzond naar de ‘bezoekers’ en desgevraagd kon inzoomen op details. VIC Sterksel investeerde flink in de beeld- en geluidskwaliteit en die zijn inmiddels zeer goed. De verantwoordelijke projectmedewerker laat desgevraagd echter weten dat het systeem momenteel niet meer operationeel is vanwege de bezuinigingen die VIC Sterksel heeft moeten doorvoeren. “Wij hebben momenteel geen financiering meer voor de doorontwikkeling van deze techniek. En het beveiligd doorzenden van de beelden via het internet is momenteel nog erg kostbaar.” Deze cameratechniek inzetten voor het stellen van een diagnose door dierenartsen zou een optie kunnen zijn, maar de projectmedewerker zegt hiertoe nog geen verzoeken van dierenartsen te hebben gehad

Europese ‘Smart Farming’

Erik Vranken is nauw betrokken bij het Europese ‘Smart Farming’-project, waarin diverse landen samenwerken aan de ontwikkeling van technieken voor de monitoring van onder meer de diergezondheid en het dierenwelzijn. Vranken is verbonden aan de KU Leuven en tevens aangesteld als researchmanager bij Fancom. “Wij werken samen met diverse Europese universiteiten aan intelligente systemen die zelf analyses kunnen doen. Grote voordelen van dit type systemen zijn dat je de dieren in de stal niet verstoort en 24/7 in de stal meekijkt.” Voor de pluimveehouderij wordt bijvoorbeeld gewerkt aan een camerasysteem dat de activiteit van de dieren registreert in combi­natie met een techniek die de dier­geluiden analyseert en vertaalt naar dierenwelzijn en matige van stress. “Wij willen de signalen uiteindelijk doorvertalen naar dieren­welzijnsscores”, vertelt Vranken.
Volgens Vranken gaan de technische ontwikkelingen op het gebied van gezondheidsmonitoring snel en komen er steeds meer technieken beschikbaar. Met name de ‘groeiende’ landen binnen Europa en daarbuiten, zoals China, zouden veel belangstelling hebben voor de bewaking van de dieren met techniek. In Nederland bespeurt hij een afwachtende houding. “Qua technische ontwikkelingen loopt Nederland voorop, maar de implementatie van dergelijke systemen verloopt daarentegen traag.”

Dit artikel is gepubliceerd in het juni-nummer van vakblad Veearts.

Deel dit bericht via:
Facebook Twitter LinkedIn Email
Door: Jasper Lentz
Mis geen artikel. Ontvang de tweewekelijkse nieuwsbrief.
E-mail: